IPMS Nederland

INFO Fokker C.10 (C.X)

 

Fabriek Fokker
Vliegtuig  
Type-aanduiding C.10 (C.X)
Cat 2, 4 --  totaal 34 stuks
 


fokker-c10-1-profile

 (tekening toont de versie met windscherm)

Informatie:

Fokker C-10 werd ontworpen als lichte bommenwerper/verkenner en ook als lesvliegtuig halverwege jaren dertig. Dit naar specificatie van de Ministerie van Kolonien t.b.v LA-KNIL uit 1933. Bestelde prototype vloog oktober 1934. Er waren wat ongelukken en problemen met het toestel. Ook de LvA zocht ook een jager en uiteindelijk werd ook in navolging van de LA-KNIL voor de C.X gekozen.

Spanwijdte: 12,0 m
Lengte: 8,80 m
Leeggewicht: 1450 kg
Geladen gewicht: 2250 kg
Maximum snelheid circa 325 km/u
Vliegbereik circa 830 km
Plafond: 8300 m
Diverse motoropties, o.a. Rolls Royce Kestrel V met 650 pk, Bristol Pegasus of Hispano Suiza; (LvA en LA/KNIL met Kestrel motoren);
Meestal 1 vaste FN Browning M36 7,9 mm en 1 beweegbare Lewis 7,7 mm;
Lichte bombewapening van max 400 kg mogelijk (soms 2x4 onder linker- en rechter-vleugel);
2 bemanningsleden;

(Er werden er ook 4 afgeleverd in 1937 aan Finland en vanaf begin 1938 aldaar nog eens 35 in licentie in Tampere in Finland gebouwd. Ze hadden Bristol Pegasus XXI stermotor met 835 pk. Deze kisten werden ingezet tijdens de Winteroorlog met de Soviet Unie vanaf februari 1940).
(Fokker ontwikkelde in 1936 ook een versie met een Hispano Suiza motor met 860 pk; deze vloog als proef voor de LvA met regi 750 maar werd door LvA niet besteld; daarna werd het aan Republikeins Spanje geleverd).


 

Literatuur:
KLu vliegtuigen
Schoenmaker en Postma
 De Alk
.. 1987
Fokker C.10 J.H.Bosman De Modelbouwer NVM april 1987
Fokker C.X strategische verkenner mei 1940 Hugo Hooftman Nederlandse vliegtuig encyclopedie no. 10 Cockpit uitgeverij Bennekom  
Fokker C.10 Frits Gerdessen Luchtvaartkennis Afd. Luchtvaartkennis 2010-1 en 2011-1 
Fokker C.X Hoogschagen Violaero/Lanasta ISBN 978-90-8616-165-2 2014

.

Websites:
- - -

FOTO GALERIJ:

  • fokker-c10-1-profile
  • fokker-c10-2-mdv-arc
  • fokker-c10-cockpit-mdv
  • fokker-c10-lvk-2
  • fokker-c10-lvk-3
  • fokker-c10-mdv-a2
  • fokker-c10-mdv-a3
  • fokker-c10-mdv-arc
  • fokker-c10-mdv-arc1
  • fokker-c10-mdv-arc2
  • fokker-c10-mdv-archive
  • fokker-c10-mdv-fl
  • fokker-c10-tilburgse-260819

Deze inhoud op deze pagina werd voor het eerst opgesteld zomer 2004 door M.de Vreeze


2. LvA/ML Fokker C.10 (C.X)

Cat 2. LvA / ML  Fokker C.X

20 toestellen deden ook bij de LvA dienst, vanaf 1935; in 1939 geheten Militaire Luchtvaart (ML)
Kenmerken LvA 700 t/m 719

Eind 1934 volgde de eerste bestelling van 3 stuks met een 1 extra , allen met Rolls Royce Kestrel motoren. De oplevering in 1935 was zeer moeizaam want in die dagen werden motoren vaak apart besteld door het Ministerie van Defensie zelf. Ook waren nog wijzigingen nodig op hun verzoek. Veder was er een ongeval met een C.X tijdens een Fokker demo in Turkije. Men ging het ontwerp helemaal nalopen. In 1936 werden er nog 16 stuks besteld.
Eerste serie afgeleverd 1936 met vier kisten met een open cockpit en geen staartwiel; tweede serie had een halve schuifkap en staartwiel; deze werden gebruikt als lesvliegtuig. De toestellen vlogen vanaf Soesterberg en later Schiphol. Het voldeed goed ook als verkenner. Maar de in de vleugel verwerkte bommenrekken gaven vooral in het begin veel problemen.

In de meidagen van 1940 werd de C.X veelvuldig ingezet voornamelijk vanuit het "gecamoufleerde" vliegveld Bergen vooral als verkenner ("StratVerVa") en lichte bommenwerper ondanks dat ze zeer sterk verouderd waren. De meeste resterende toestellen werden onbruikbaar gemaakt vlak voor de capitulatie aan Duitsland mei 1940.


 

fokker c10 mdv arc2

Met rood-wit-blauw richtingsroere. Foto: Collectie M.de Vreeze (used with permission)

fokker-c10-mdv-a2 

Foto: Collectie M.de Vreeze (used with permission)

  fokker-c10-mdv-a3

Foto: Collectie M.de Vreeze (used with permission)

fokker c10 lvk 2

Foto uit collectie Afd.LuchtvaartKennis (used with permission)

 fokker-c10-cockpit-mdv.fokker-c10-mdv-arc1

Cockpit C.10 ; Foto: Collectie M.de Vreeze (used with permission)

fokker-c10-mdv-fl 

Foto: Collectie M.de Vreeze (used with permission)

fokker-c10-tilburgse-260819

     krantenartikel Tilburgse Courant mid jaren dertig  (Collectie M. de Vreeze)


Foto Selectie uit de Beeldbank NIMH die voor plastic modelbouwers handig kunnen zijn. (beschikbaar gesteld middels insluitlinkjes door het NIMH) :

Deze C.X van de LVA heeft bommen onder de vleugel. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Roundels onderop zijn te zien. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

de "714" op Soesterberg; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Bespanningsdetail; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission) 

Roundels zijn bovenop hier goed te zien; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Roundels onderop ondervleugel goed te zien; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

let ook op de dubbele spandraden; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

op Soesterberg; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission) 

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

In de start. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Met rood-wit-blauw richtingsroer. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Kielvlak heeft al oranje richtingsroer. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

beschadigd bij bombardement Bergen 10 mei 1940; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

voorzien van latere oranje driehoeken; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

met driehoeken en zwart omrand oranje richtingsroer; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Fokker C.10 702. Bommenrek onder de linker vleugel is afgedekt; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

met vier bommen; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

wat zijn de uitsteeksels voor de ailerons? Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Fokker C.10 708 na een bomaanval op Waalhaven. Noodlanding nabij Delft. 10 mei 1940.; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

leuke details; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Propeller; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Hier is de motor ophanging te zien van deze Fokker kist; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

 ...

Registratiegegevens LVA:
Registratie Constructie-nummer Datum in dienst Datum uit dienst Opmerkingen
700 5382 ? 01-01-1935 14-05-1940 Was oorspronkelijk een C-XH (zonder cockpit-kap), Kreeg na ongeval 30-3-1937 een nieuwe romp, andere motor (RR Kestrel V; was RR Kestrel IIS); staartwiel (in plaats van staartslof) en een (halve) cockpitkap [Werd verbouwd tot C-XK.] .
13 Mei 1940 uitgeweken Frankrijk?
701 5383 ? 01-01-1935 14-05-1940 Was oorspronkelijk een C-XH met staart slof en RR Kestrel IIS. Was voorzien van dubbele besturing. Stond mei 1940 bij de Fokkerfabriek te Amsterdam Noord. (30 % gereed) en is waarschijnlijk in Duitse handen gevallen.
702 5384 ? 01-01-1935 14-05-1940 Was oorspronkelijk een C-XH met RR Kestrel IIS. Was voorzien van dubbele besturing. Stond mei 1940 bij de Fokkerfabriek te Amsterdam Noord. (30 % gereed) en is waarschijnlijk in Duitse handen gevallen.
703 5385 ? 01-01-1935 14-05-1940 Was oorspronkelijk een C-XH met staartslof en RR Kestrel IIS. Was voorzien van dubbele besturing. Stond mei 1940 bij de Fokkerfabriek te Amsterdam Noord voor reparatie. (90 % gereed) en is waarschijnlijk in Duitse handen gevallen.
704 5400/5402? 28-02-1936 14-05-1940 Stond in mei 1940 op Bergen in hangar 4 voor revisie en is door 't bombardement vernield.
705 5401/5403? 28-02-1936 14-05-1940 Stond in mei 1940 op Bergen. Maakte een aantal oorlogsvluchten en elt. Hoekstra vloog er op 14 mei 1940 mee naar Frankrijk, waar het toestel bij Duinkerken werd achtergelaten.
706 5402/5405? 22-02-1936 14-05-1940 Stond in mei 1940 op Bergen. Werd tijdens een oorlogsvlucht op 10 mei zwaar beschadigd, maar kon worden gerepareerd en op 14 mei werd vanaf Ruigenhoek nog een verkenningsvlucht gemaakt en werd weer beschoten en beschadigd.
707 5403/5405? 06-03-1936 14-05-1940 Stond in mei 1940 op Bergen in hangar 4 voor revisie. Vernield tijdens bombardement.
708 5404/5406? 16-03-1936 14-05-1940 Stond in mei 1940 op Bergen. Maakte oorlogsvlucht naar Waalhaven en moest, na te zijn aangevallen op de terugweg noodlanden bij Den Hoorn en is mogelijk in Duitse handen gevallen.
709 5405/5407? 20-03-1936 14-05-1940 Stond in mei 1940 op Bergen en maakte oorlogsvlucht naar Waalhaven en moest, na te zijn aangevallen op de terugweg noodlanden bij Wateringen.Mogelijk in Duitse handen gevallen.
710 5406/5408? 20-03-1936 14-05-1940 Stond in mei 1940 op Bergen in hangar 4 voor revisie. Vernield bij bombardement.
711 5407/5409? 27-03-1936 14-05-1940 In mei 1940 gestationeerd op Bergen. Maakte verscheidene oorlogsvluchten. Op 14 mei 1940 na een vlucht naar Ruigenhoek daar door eigen mensen in brand gestoken.
712 5408/5410? 27-03-1936 14-05-1940 Mei 1940 gestationeerd op Bergen en maakte verscheidene oorlogsvluchten, o.a. voor bombardement van Waalhaven en op 13 mei bij Wageningen. Op 14 mei 1940 na een vlucht via Schiphol naar Ruigenhoek daar door eigen mensen in brand gestoken
713 5409/5411? 02-04-1936 14-05-1940 Mei 1940 gestationeerd op Bergen en startte op 10 mei als eerste toestel om Valkenburg aan te vallen. Het toestel maakte vier oorlogsvluchten. Op 14 mei 1940 na een vlucht naar Ruigenhoek daar door eigen mensen in brand gestoken.
714 5410/5412? 01-05-1936 14-05-1940 Eerste vlucht 02-04-1936. In mei 1940 gestationeerd op Bergen en maakte op 10 mei vlucht naar Valkenburg en later naar Moerdijk. Wegens motorstoring later niet meer ingezet, maar kon op 14 mei 1940 wel een vlucht naar Ruigenhoek maken en is daar door eigen mensen in brand gestoken.
715 5411/5413? 09-04-1936 14-05-1940 In mei 1940 gestationeerd op Bergen en maakte een oorlogsvlucht; daarna problemen met de motor en is op Bergen achtergebleven en mogelijk in Duitse handen gevallen.
716 5412/5414? 08-04-1936 14-05-1940 Stond in mei 1940 op Waalhaven en waarschijnlijk vernield bij bombardement.
717 ????/5415? 01-06-1936 14-05-1940 Eerste vlucht 25-5-1936. Stond in mei 1940 bij Fokker in Amsterdam-Noord (voor reparatie?) en was voor circa 30% gereed.
718 5414/5416? 26-05-1936 14-05-1940 mei 1940 op vliegveld Hilversum ingedeeld bij de 1e Verkenningsgroep.Was niet gevechtsgereed en stond gedeelteijk gedemonteerd in de hangar en is beschoten en vernield.
719 5415/5417? 01-06-1936 14-05-1940 Stond in mei 1940 op vliegveld Hilversum ingedeeld bij de 1e Verkenningsgroep. Was niet met bomrekken uitgerust en is gebruikt voor verkenningen, op 10 mei overgevlogen naar vliegpark Middenmeer en heeft vandaar uit op 12 mei verkenningen uitgevoerd.
750   -
-
Vloog alleen op proef bij de LvA in 1937; had een Hispano Suiza 860 pk motor; werd afgeleverd aan Republikeins Spanje

 Bronnen o.a.  [B17] Vlucht.tijd , [B18] KLu.Vliegt., [B5] Luchtv.kennis 2010-1 en 2010-2

Opmerking: voor het MLM / NMM wordt gewerkt aan een nauwkeurige C.10 replica.

 

De inhoud werd voor het eerst opgesteld door M.de Vreeze zomer 2004 (op oude IPMS website)


 

5. LA-KNIL Fokker C.10 (C.X)

Cat 5. LA-KNIL / ML-KNIL

14 stuks, kenmerken FCX450 t/m 463 (eerste direct verongelukt); (LA-KNIL hernoemd naar Militaire Luchtvaart - KNIL dus ML-KNIL maart 1939).

Oorspronkelijk werd het toestel ontworpen door Fokker naar een LA-KNIL specificatie uit 1933 voor een verkenningsvliegtuig. Een eerste bestelling was voor kisten met Rolls Royce Kestrel motoren. Uiteindelijk toch besteld voor Nederlands Indie na een aantal problemen; eerste test oktober 1934 en daarna veel te laat vanaf 1936 levering aan de LA-KNIL. De kisten waren bedoeld als vervanging van de Fokker C.V.E.

Er waren voortdurend geldproblemen, problemen met de Kestrel motoren en politiek werd vaak besloten tot een andere rol voor de vliegtuigen in Indie. Zo werden de Fokkers gebruikt met name als tussentrainer voor de Glenn Martin bemanningen en ook als foto verkenner, zelfs tot aan de Japanse aanval in 1942. Bij de evacuatie naar Australie werden veel kisten in brand gestoken maar het schijnt dat Japan met een tweetal Fokkers op Andir heeft proefgevlogen.

fokker-c10-mdv-archive

deze eerste kist verongelukte al in Nederland eind 1934 voordat het naar Indie ging; Foto: Collectie M.de Vreeze (used with permission)

fokker c10 lvk 3

Foto uit collectie Afd.LuchtvaartKennis (used with permission)


Foto's van Beeldbank NIMH die voor plastic modelbouwers handig kunnen zijn. (beschikbaar gesteld middels insluitlinkjes door het NIMH) :

test kist van Fokker; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

 

Registratiegegevens LA-KNIL / ML-KNIL : 
Registratie Constructie-nummer / vleugelno.
Datum in dienst (of eerste vlucht soms)
Datum uit dienst Opmerkingen
FCx450 5379 / 5421
maart 1938 ?
07-03-1938
RR Kestrel IIS motor; verongelukt op eerste vlucht bij Hoorn op 7 december 1934 door foutieve motorbediening; gerepareerd en eind 1935 naar Indie verscheept
FCx451 5380 / 5422
15-01-1936 15-09-1935 RR Kestrel V motor; ging niet naar Indie maar eerst nog voor demo Fokker fabriek in Centraal Europa en gecrashed; nooit naar Indie 
FCx451  (II) 5380 (II) / 5461 jan 1936 ? RR Kestrel V motor; vervanger van gecrashte kist tijdens demo
FCx452 5381 / 5423
05-12-1935 12-01-1938 RR Kestrel V motor; 
FCx453 5382 / 5425
27-09-1935 18-08-1940 RR Kestrel V motor; motorstoring
FCx454 5383 / 5426
19-03-1936   RR Kestrel V motor; 
FCx455 5384
22-10-1935 24-01-1939 RR Kestrel V motor;; storing en bemanning op weg naar Andir boven Java gesprongen met parachute
FCx456 5385 16-10-1935 20-06-1940 RR Kestrel V motor;; breuk bij landing
FCx457 5386 22-10-1935   RR Kestrel V motor; 
FCx458 5387 26-10-1935 29-08-1940 RR Kestrel V motor; storing bij start op Andir
FCx459 5388 02-11-1935   Mogelijk uitgerust met RR Kestrel II i.p.v. RR Kestrel V  ??
FCx460 5389 08-11-1935   RR Kestrel V motor; 
FCx461 5390 15-11-1935 03-02-1939 RR Kestrel V motor; neergestort 24-01-1939 na motorstoring bij Pangalengan / Tjikalong Wetan
FCx462 5391 21-11-1935   RR Kestrel V motor;
FCx463 5392 29-11-1935   RR Kestrel V motor; 

  Bronnen o.a. [B15] Luchtv.Indie , [B5] Luchtv.kennis 2003-4 en 1989-5

 

De inhoud werd voor het eerst opgesteld door M.de Vreeze zomer 2004 (op oude IPMS website)


 

Modelbouw Fokker C.10

 MODELBOUW  FOKKER C.X

Modellen (type)
? nooit gezien
@ moeilijk te vinden
? never seen
@ hard to find
1/72
1/48
1/32
AZ models **  ;
CMK (resin);
Replica (resin);
Vami (box C.V !!)(resin);
Ka-Ok (vacu);
Alpha (vacu) @
Geromy (resin) Dutch
 

 > beste aanbevolen model staat steeds eerst bovenaan; modellen achter elkaar genoemd zijn gebaseerd op dezelfde mal; (best kit listed first);

BOXART

  • az-models-fokker-c10-72
  • cmr-fokker-c10-72
  • geromy-fokker-c10-48
  • ka-ok-fokker-c10-72
  • replica-fokker-c10-72

Kleurenschema: (kijk in kleurentabel voor modelbouwkleuren)

 

Schema

Algemeen

Kleur boven- en zijkanten

Kleur onderzijde

Details

Opmerkingen

(a)

 

  <K120 > LVA khaki

< K108> LvA Blauw

 

roundels en driehoeken

(b)

 

 

  

 

.

Opmerkingen: ** ook daarvoor diverse KORA conversie/correctiesets

OPMERKING: De NVM heeft een mooie tekening, no. 50.10.018


Tekeningen van en beschikbaar gesteld door Wilko Jonker (used with permission):

Fokker CX LVA1 1 
en meer...

  • Fokker_CX_KNIL-1
  • Fokker_CX_LVA1-1
  • Fokker_CX_LVA1-2
  • Fokker_CX_LVA2-1
  • Fokker_CX_LVA2-2
  • Fokker_CX_LVA3-1
  • Fokker_CX_LVA3-2

 fokker c10 cutaway mdv

Doorsneetekening van een oude Fokker kalender. Waarschijnlijk getekend door Dhr. De Cock.  Collectie M. de Vreeze (used with permission)

De inhoud werd voor het eerst opgesteld door M.de Vreeze zomer 2004 (op oude IPMS website)