.

Fabriek Dornier
Vliegtuig  
Type-aanduiding 24 K
Cat 4 --  totaal 37 stuks
 

 
dornier-do24-profile 

Informatie:

Op basis van een MLD specificatie door Dornier ontwikkeld uitgaande van de Wal zeer goede robuuste vliegboot uit..... Duitsland. Dornier offerte arriveerde in 1936. De Do-24K werd in augustus 1936 besteld, aangeduid als type "V-3" met Wright Cyclone motoren. De MLD gaf de voorkeur aan deze motor want men was er bekend mee. (De V-1 en V-2 zouden Junkers Jumo 205 motoren krijgen). Eerste vlucht van het prototype P-14 V-3 juli 1937 met een demo op zee bij Scheveningen in september 1937. Men voorzag een grote MLD bestelling, vandaar dat er een licentie bouw in het contract werd opgenomen.

Het geheel lichtmetalen toestel was voorzien van een vliegbootromp met waterdichte compartimenten, een hoogdragende vleugel met drie motoren. Verder konden zes bommenrekken worden ondergehangen.

Gegevens Do-24 K1:
3x Wright Cyclone GR-1820-F52 met 760 pk. (Do-24 K2 had zwaardere GR-1820-G105A 9 cylinder motoren van 1100 pk)
Hamilton constant speed propellers, diameter 3,5 m.
Lengte: 21,95 m
Spanwijdte: 27,0 m
Leeggewicht: 7865 kg
Vleugeloppervlak: 108 m2
Maximum startgewicht circa 12400 kg
Maximale snelheid circa 310 km/u
Groot vliegbereik! circa 2.450 km (uniek voor die tijd)
Bemanning: 6 man
Bewapening: 3 Browning mitrailleurs, vanaf de 13e machine ook 1x 20 mm Hispano-Suiza kanon in rompkoepel
Bommen te bevestigen onder de vleugels (1200 kg).

(Aviolanda met De Schelde kregen in 1938 een licentie om Do-24 kisten te bouwen en begon met de produktie. De Do-24 K2 was een verbeterde versie en bij de Duitse aanval mei 1940 waren naast de K1 ook additionele kisten in licentie in produktie. Ze werden gedwongen door Aviolanda verder afgeleverd als Do-24 N voor de Duitse strijdkrachten o.a aan de Seenotkommando).


 

Literatuur:
Modelbouw in Plastic, (MLD, historie, operaties, beschildering etc) historie en Italeri model 1979-4 R.V.P. Burgerhout IPMS Nederland
Modelbouw in Plastic Do-24 MLD 2001-2 Dick Boogaard IPMS Nederland
Dornier Do-24, herinneringen aan een legendarische vliegboot .. 2000 van Wijngaarden en P. Staal Bonneville
Verkennen en Bewaken .. 1979 Nico Geldhof Instituut Maritieme Historie
Artikel Do-24 dornier-do24-flight-1941.pdf 1941 (vergelijking) Flight magazine
Dornier 24 en MLD artikel en tekeningen 1979 Bosman en Burgerhout De Modelbouwer 1979
Dornier 24 2-delig artikel en zeer gedet.tekeningen 1978-12 en 1979-1 Karl Kossler Modell magazin (Duits tijdschrift)

.

Websites:
IPMS NL Walkaround Do-24
Oude Do-24K romp in Australie?

 

FOTO GALERIJ:

  • dornier-d24-mdv-a2
  • dornier-do24-draw-bur
  • dornier-do24-lvk-1
  • dornier-do24-mdv-a4
  • dornier-do24-mdv-fl1
  • dornier-do24-mdv-fl2
  • dornier-do24-profile
  • dornier-do24-x1-hb-archive
  • dornier-do24k-mdv-archive
  • dornier-do24k-mdv2-arch

 

Deze inhoud op deze pagina werd voor het eerst opgesteld zomer 2004 door M.de Vreeze


Cat 4.   MLD
Besteld augustus 1936, geleverd 1937-1940. , kenmerken X1 t/m X37 (opdrachten voor meerdere)

Dornier leverde de eerste serie maar ook latere bestellingen. De Nederlandse licentie bouw van de Do-24K betekende deelname van De Schelde (vleugel) en Aviolanda (overige delen). Aero Metall (Zurich Zwitserland ) leverde de basis van de X-7 t/m X-18 want Aviolanda had wat productie problemen. Afbouw vond wel veelal plaats bij Aviolanda. 

De eerste 12 Do 24K-1 toestellen waren bewapend met drie 7,9 mm Colt-Browning machinegeweren op 3 rompposities. Vanaf de X-13 kwam in de rugkoepel een zwaar 20 mm Hispano-Suiza 404 kanon.

Er was behoefte aan een sterkere motor , en vanaf de X-37 zou deze worden gebruikt, namelijk een Cyclone Gr-1820-G105A motor met een vermogen van 1100 pk elk. Deze verbeterde versie werd de Do 24K-2 genoemd maar dat was uitwendig niet echt zichtbaar. Er werden maar liefst 25 van deze verbeterde toestellen besteld, maar alleen 1 exemplaar (de X-37) werd nog aan de MLD geleverd. (Na de Duitse inval in Nederland werden de toestellen voor de Duitse Marine afgebouwd met als aanduiding Do-24N en de productie ging gewoon door).

Afgeleverd voor de oorlog aan de MLD zijn 37 stuks die in de periode vanaf eind 1937 tot zelfs mei 1940 naar Indie werden verscheept per schip. Eind 1939 waren er al zo'n 31 toestellen in Nederlands Indië aangekomen. De Dorniers werden veelvuldig ingezet in Indie vanaf diverse bases maar met hoofdbasis vliegkamp Morokrembangang bij Soerabaja. Ze voldeden uitstekend.

De Tweede Wereldoorlog in de Oost was na de Japanse aanval op het Amerikaanse Pearl Harbour 7 december 1941 in volle hevigheid  uitgebroken. De "X-32" slaagde erin een Japanse torpedobootjager op 17 december 1941 tot zinken te brengen. Begin februari 1942 gingen 5 kisten voor opleidingsdoeleinden naar het rustiger Australië.

De meeste Nederlandse Do 24K toestellen zijn bij de Japanse aanval op Nederlands Indië en invasie van Java in 1942 verloren gegaan. Slechts zes Dornier toestellen wisten te ontsnappen naar Australië maar er volgde een Japanse aanval in Broome waar de gevluchte toestellen met Catalina's net aanwezig waren. De gevolgen van deze aanval waren verschrikkelijk met tientallen doden.

De in Australië aanwezige vijf opleidings-toestellen en ook de "X-24" werden overgenomen door de RAAF. Ze kregen aldaar een driekleurig camouflage patroon en andere registraties.

dornier-do24-x1-hb-archive

De eerste kist voor de MLD; Foto: Collectie H.G. Berfelo (used with permission)

dornier-do24k-mdv-archive

Wederom de eerste Do-24K1, de X-1. Deze eerste kist werd november 1938 verscheept vanuit Hamburg met de ms. Kota Nopan naar Indie.
Foto: Collectie M.de Vreeze (used with permission)

dornier-do24-mdv-a4

Nog een keer de X-1. Foto: Collectie M.de Vreeze (used with permission)

dornier-do24k-mdv2-arch

Foto: Collectie M.de Vreeze (used with permission)

dornier-do24-mdv-fl2

Met driehoeken die onderop goed te zien zijn. Foto: Collectie M.de Vreeze (used with permission)

dornier-do24-mdv-fl1

Start waarbij het water als laatste loskomt op "de step". Foto: Collectie M.de Vreeze (used with permission)

dornier do24 lvk 1

Foto uit collectie Afd.LuchtvaartKennis (used with permission) 

  do 24 flight 1943

Oude tekening uit de [W7] Flight archives May 1943. Collectie M. de Vreeze


Selectie foto's van Beeldbank NIMH die voor plastic modelbouwers handig kunnen zijn. (beschikbaar gesteld middels insluitlinkjes door het NIMH) :

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Dornier-24k-1 voorzien van kleine driehoeken op de romp. Bij het MVK Morokrembangan; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

De "X-4" , Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

In de tropenzon in Indie met een tentdak als beschutting; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

net losgekomen... Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Met driehoeken; Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

X-24, de"Ouwe Lobbes" van het MLD-Detachement Australië. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

X-24 van MLD-Detachement Australië voor de slipway op Rose-Bay bij Sidney.

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Leuk detail is de "beaching gear" wat nodig was om de kist op de kant te krijgen. Foto's: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Neuskoepel detail; Foto's: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Staartkoepel en richtingsroer details. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

het domein van de boordwerktuigkundige van de Dornier-24k-1. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Dornier-24k-1 in aanbouw bij Aviolanda. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Hier is de klep met spleet aan de achterrand van de vleugel goed te zien. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

De bomophanging en inlaat-oliekoeler van de Dornier-24k-1. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

... ...

Cockpit en interieur details; Foto's: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Motor details; Foto's: Beeldbank NIMH (linked with permission)

.. ..

Met open motorkappen voor onderhoud; Foto's : Beeldbank NIMH (linked with permission)

Interieur detail. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

 

Registratiegegevens:
Registratie Constructie-nummer Datum in dienst Datum uit dienst Opmerkingen
X-1 761 3-7-1937 3-3-1942 Contractdatum: 03-08-1936. Gebouwd in Friedrichshafen. Verloren gegaan bij aanval Broome
X-2 762 1-1-1938 24-4-1941 ? Contractdatum: 03-08-1936. Gebouwd in Friedrichshafen. Jan. 38 in dienst. Verongelukt bij start op Marine Vliegkamp Morokrembangang
X-3 763 1-1-1938 3-3-1942 Contractdatum: 03-08-1936. Gebouwd in Friedrichshafen, maar in Altenrhein geassembleerd. Jan. 38 in dienst. Verloren gegaan bij aanval Broome.
X-4 764 14-3-1938 13-11-1940 Contractdatum: 03-08-1936. Gebouwd in Altenrhein. Verongelukt nachtlanding bij Marine Vliegkamp Morokrembangang
X-5 765 18-3-1938 29-4-1942 Contractdatum: 03-08-1936. Gebouwd in Altenrhein. Ging februari 1942 naar Australie voor opleiding aldaar. Overgedragen april 1942 aan RAAF, werd A49-1, aldaar 20-12-1944 uit dienst
X-6 766 1-3-1938 3-2-1942 Contractdatum: 03-08-1936. Gebouwd in Altenrhein. Maart 1938 in dienst. Vernield bij bombardement Marine Vliegkamp Morokrembangang
X-7 767 4-5-1938 29-4-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Ging februari 1942 naar Australie voor opleiding aldaar. Overgedragen aan RAAF, werd A49-2, aldaar 20-12-1944 uit dienst
X-8 768 1-5-1938 29-4-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Mei 1938 in dienst. Ging februari 1942 naar Australie voor opleiding aldaar. Overgedragen aan RAAF, werd A49-3, aldaar 20-12-1944 uit dienst
X-9 769 1-5-1938 29-4-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Mei 1938 in dienst. Ging februari 1942 naar Australie voor opleiding aldaar. Overgedragen aan RAAF, werd A49-4, aldaar 20-12-1944 uit dienst
X-10 770 14-7-1938 29-4-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Ging februari 1942 naar Australie voor opleiding aldaar. Overgedragen aan RAAF, werd A49-5, aldaar 11-03-1944 verloren gegaan te Darwin
X-11 771 19-7-1938 26-12-1941 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Vernield op Tondano Meer
X-12 772 8-9-1938 26-12-1941 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Vernield op Tondano Meer
X-13 773 1-9-1938 7-2-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Verloren gegaan bij Roti
X-14 774 1-1-1938 22-1-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Medio 1938 in dienst. Verongelukt in baai van Balikpapan, Borneo
X-15 775 1-1-1938 29-12-1941 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Medio 1938 in dienst. Verloren gegaan Zuid Chinese Zee noordwesten bij Borneo
X-16 776 1-1-1938 1-3-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Medio 1938 in dienst. Vernield bij bombardement MVK Tandjong Priok
X-17 777 1-12-1938 25-2-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Medio 1938 in dienst. Neergeschoten bij Noordwachter
X-18 778 16-1-1939 24-2-1942 Contractdatum: 22-07-1937. Gebouwd in Altenrhein. Neergeschoten bij Noordwachter
X-19 779 31-1-1939 25-1-1942 Contractdatum: 30-05-1938. Gebouwd in Altenrhein. Verongelukt nachtlanding bij Menari bij Soerabaja
X-20 780 14-2-1939 3-3-1942 Contractdatum: 30-05-1938. Gebouwd in Altenrhein. Verloren gegaan Japanse aanval bij Broome
X-21 781 3-3-1939 23-2-1942 Contractdatum: 30-05-1938. Gebouwd in Altenrhein. Verongelukt bij Bali
X-22 783 20-3-1939 8-1-1942 Contractdatum: 30-05-1938. Gebouwd in Altenrhein. Afgeschreven Marine Vliegkamp Morokrembangang ?
X-23 784 21-4-1939 3-3-1942 Contractdatum: 30-05-1938. Gebouwd in Altenrhein. Verloren gegaan bij Japanse aanval Broome
X-24 785 5-5-1939 1-10-1943 Contractdatum: 30-05-1938. Gebouwd in Altenrhein. Ging februari 1942 naar Australie voor opleiding aldaar. In oktober 1943 pas aan RAAF overgedragen, werd A49-6, daar 20-12-44 uit dienst
(zie opmerking)
X-25 695 24-5-1939 26-12-1941 Contractdatum: 13-01-1939. Gebouwd in Altenrhein. Vernield op Tondano Meer
X-26 696 7-6-1939 26-12-1941 Contractdatum: 13-01-1939. Gebouwd in Altenrhein. Vernield op Tondano Meer of bombardement Davao ?
X-27 697 18-7-1939 23-12-1941 Contractdatum: 13-01-1939. Gebouwd in Altenrhein. Noodlanding bij Taroena?
X-28 698 23-8-1939 3-3-1942 Contractdatum: 13-01-1939. Gebouwd in Altenrhein. Verloren gegaan bij Japanse aanval Broome.
X-29 699 25-9-1939 11-2-1942 Contractdatum: 13-01-1939. Gebouwd in Altenrhein. Noodlanding bij Soerabaja en verloren gegaan
X-30 67 7-7-1939 3-2-1942 Contractdatum: 13-04-1938. Eerste toestel dat werd gebouwd door de combinatie Aviolanda/De Schelde te Papendrecht.
X-30 converted to Do24K-2 standard and reserialled X-37 ???.
Snel verscheept naar Indie juli 1939. Vernield bij bombardement Marine Vliegkamp Morokrembangang;
X-31 68 29-8-1939 5-2-1942 Contractdatum: 13-04-1938. Gebouwd door de combinatie Aviolanda/De Schelde. Vernield bij bombardement Marine Vliegkamp Morokrembangang
X-32 69 28-9-1939 7-2-1942 Contractdatum: 13-04-1938. Gebouwd door de combinatie Aviolanda/De Schelde. Gezonken bij Roti
X-33 70 20-11-1939 5-2-1942 Contractdatum: 13-04-1938. Gebouwd door de combinatie Aviolanda/De Schelde. Vernield bij bombardement van Marine Vliegkamp Morokrembangang
X-34 71 11-12-1939 17-12-1941 Contractdatum: 13-04-1938. Gebouwd door de combinatie Aviolanda/De Schelde. Noodlanding Noord Borneo Miri
X-35 72 6-3-1940 7-2-1942 Contractdatum: 13-04-1938. Gebouwd door de combinatie Aviolanda/De Schelde. Verbrand bij Koepang (Roti)
X-36 73 8-3-1940 3-3-1942 Contractdatum: 13-04-1938. Gebouwd door de combinatie Aviolanda/De Schelde. Vernield ten zuiden van Broome
X-37 700 6-12-1939 3-2-1942 Do-24 K-2 met zwaardere motor; Contractdatum: 13-01-1939, gebouwd in Altenrhein. Vernield bij bombardement van Marine Vliegkamp Morokrembangang??.
X-36 t/m X-48 - - -

Ook besteld, maar niet aan de MLD afgeleverd i.v.m Duitse inval zijn de: X-38 t/m X-48 Do-24K2 op 10/02/38, te bouwen door Aviolanda/De Schelde X-49 t/m -61 op 07/06/39.....

Vele toestellen afgebouwd voor Luftwaffe als Do-24N (indien nog de Cyclone motor beschikbaar was) of Do-24T1 of Do-24T2 (uitgerust met BMW Bramo Fafnir motoren)

X-49 t/m X-73 n.v.t - - Contract juni 1939 Aviolanda, maar deze order kon nooit meer geleverd aan de MLD i.v.m Duitse inval

 Bronnen o.a. [B16] MLD.70 , [B1] MIP 1979-4 2001-2 , [B5] Luchtv.kennis 1990-5

Opmerking: de NMM museumkist "X-24" is een voormalige Spaanse Dornier Do 24-T3 (werkenr 3387). Deze was jaren van het Royal Air Force Museum/ IWM, ooit ook op Hendon als N99225; in 1992 kwam het in het oude MLM op Kamp Zeist; deze kist is wel in 1944 in Nederland "gebouwd". Zomer 2017 is deze kist geschonken aan het NMM te Soesterberg.

 

De inhoud werd voor het eerst opgesteld door M.de Vreeze zomer 2004 (op oude IPMS website)


 MODELBOUW DORNIER 24

Modellen (type)
? nooit gezien
@ moeilijk te vinden
? never seen
@ hard to find
1/72
1/48
1/32
Italeri / Revell (heruitgave) (met DEKNO resin conversion set) ;
Testors/Italeri (met DEKNO resin conversion set)
MPM-HML;
Fonderie
 

> beste aanbevolen model staat steeds eerst bovenaan; modellen achter elkaar genoemd zijn gebaseerd op dezelfde mal; (best kit listed first).

1/350:  Pacific Crossroads

1/40:  Rupa @@@@ (zeer zeldzaam, uit 1941 !)

BOXART

  • fonderie-do24-48-box
  • hml-mpm-do24-48
  • italeri-do24-72-4
  • italeri-do24-72-box5
  • italeri-do24-72
  • pacific-crossroads-do24-350
  • revell-italeri-do24-72
  • rupa-do24-40
  • testors-do24-72-box

.

Kleurenschema: (kijk in kleurentabel voor modelbouwkleuren)

 

Schema

Algemeen

Kleur boven- en zijkanten

Kleur onderzijde

Details

Opmerkingen

(a)

.

  <K27> RLM02 grau geheel m.u.v

onderwaterdeel: aluminium verf

  <K27> RLM02 grau geheel m.u.v

onderwaterdeel: aluminium verf

grote registratie; 6 rozetten en ned.vlag op buitenzijden richtingsroeren (voor 1939);

RLM02 niet helemaal zeker ;

rozetten: romp zijkant diameter 85 cm; vleugels 150 cm diameter;

(b)

.

 <K27> RLM02 grau geheel m.u.v

onderwaterdeel: aluminium verf

<K27> RLM02 grau geheel m.u.v

onderwaterdeel: aluminium verf

grote registratie; 6 grote driehoeken op romp, bovenkant vleugel en onderop vleugel; oranje richtingsroer

vanaf 1 oktober 1939

(c)

.

  <K110 > ? blauwgrijs;

  <K33> melk wit

  <K33> melk wit (ook onderzijden vleugels e.d)

registratie "klein"; 6 grote driehoeken op romp, bovenkant vleugel en onderop vleugel; oranje richtingsroer

vanaf 1940, loop 1941

(d)

.

 <K110 > ? blauwgrijs;

  <K33> melk wit

  <K33> melk wit (ook onderzijden vleugels e.d)

registratie "klein"; 4 kleine driehoeken op romp en onderop vleugel; geen oranje richtingsroer meer;

vanaf april 1941

(e)

.

  <K110 > ? blauwgrijs;

  <K33> melk wit

  <K33> melk wit (ook onderzijden vleugels e.d)

registratie "klein"; nederlandse vlaggen: romp 30x50 cm, onderop vleugel 225x375 cm

waarschijnlijk alleen op de kisten in Australie rond maart 1942

Kleuren algemeen:

Interieur: aluminium kleurig;
Cockpit instrumentenpaneel: zwart
vloeren: linoleum , houten tafels e.d.

OPMERKINGEN:

In een twee-delig artikel in het Duitse Modell Magazin van 1978-12 en 1979-1 staat zeer veel informatie over de Do-24 en de bouw van het Italeri model. Verder veel tekeningen e.d. Het IPMS MIP artikel van daarna is daarop ook gebaseerd.


Tekeningen uit archief M. de Vreeze  (used with permission)

Let op: dit zijn fabrieksschetsen, de echte kisten kunnen afwijken.

  • do-24k-draw1
  • do-24k-draw2
  • do-24k-draw3

Tekeningen van en beschikbaar gesteld door Wilko Jonker (used with permission):

Dornier Do24K1 1A 
en meer...

  • Dornier_Do24K1-1A
  • Dornier_Do24K1-1B
  • Dornier_Do24K1-2A
  • Dornier_Do24K1-2B
  • Dornier_Do24K1-3A
  • Dornier_Do24K1-3B
  • Dornier_Do24K1-4B
  • Dornier_Do24K1-5A
  • Dornier_Do24K1-5B
  • Dornier_Do24K1-6A
  • Dornier_Do24K1-6B

Dit artikel werd voor het eerst opgesteld door M.de Vreeze zomer 2004 (op oude IPMS website)