....

Fabriek Fokker
Vliegtuig Mach trainer
Type-aanduiding S.14
Cat 3 --  totaal 19 stuks
 

 

fokker-s14-profile
 

Informatie:

S-14 "Mach trainer" lesvliegtuig van Fokker, een uniek toestel voor die tijd. Na de Tweede Wereldoorlog werd de N.I.V. (Nederlands Instituut voor Vliegtuigontwikkeling) opgericht. Een van de eerste opdrachten was het ontwerpen van een straaltrainer met als uitgangspunt Engelse eisen. Het kwam dan mogelijk in aanmerking om de standaard jet-trainer voor de NAVO landen te worden.  Een van de argumenten voor de ontwikkeling was dat men de overgang van propellertoestel naar straalvliegtuig te groot achtte. Dit resulteerde in de Fokker S-14 (model 240), het eerste straalvliegtuig van Fokker. Het was de eerste zuivere straaltrainer ter wereld. 

Op 19 mei 1951 was het prototype, K-1 gereed voor de eerste vlucht. Fokker’s chef-invlieger Gerben Sonderman zou het toestel in vliegen. Bij de eerste vlucht merkte de vlieger dat de hoofdlandingsgestel niet geheel inklapte en maakte meteen een voorzorgslanding. Na enkele uren sleutelen was het probleem verholpen en werd het testprogramma uitgevoerd. Nu echter kwam het landingsgestel niet naar buiten. Sonderman maakte een buiklanding op het gras naast de baan. Het toestel kon worden hersteld.  Op 15 juli 1951 stond het prototype op de Fokker-stand op de Parijse Luchtvaartsalon opgesteld, al was het over de grond vervoerd. 

Het prototype was voorzien van een Rolls Royce Derwent V straalmotor maar ook de Nene was een optie. De gehele constructie is lichtmetaal, en het toestel is voorzien van een Rolls Royce Derwent straalmotor met een pneumatisch druksysteem. Verdere systemen waren eenvoudig zoals een VHF radio en een Lear ADF. Het was als trainer onbewapend. De S-14 was een stabiel, eenvoudig te vliegen toestel met lage onderhoudskosten. Het was speciaal omdat leerling en instructeur naast elkaar zaten met een naar achter schuivende kap. De leerling kon zich dan eerst concentreren op het straalvliegen.

De productieversie van de S-14, bestemd voor de KLu werd uitgerust met de krachtiger Rolls Royce Derwent VIII. De eerste kist maakte op 15 januari 1955 de eerste vlucht.

(Ook in het buitenland was interesse, zoals Zweden. Ook verwierf Fairchild de licentierechten en zouden er vijftig aan Brazilie worden geleverd, waarvan er vijfenveertig door de Braziliaanse Fokker vestiging zouden worden gebouwd. Mede door het Amerikaanse MDAP werd de markt overspoeld met Lockheed T-33 straaltrainers, daarmee de kansen voor de Fokker S-14 tot nul reducerend. Ook mede door het op de markt komen van de Fouga Magister, maakte de S-14 geen kans meer voor de voorgezette opleiding). 

Fokker besloot later hun oorspronkelijke prototype uit te rusten met de krachtiger Rolls Royce Nene 3 van 2315 kg stuwdruk. Het toestel kreeg hierdoor wat hogere prestaties en zou beter geschikt zijn voor de gevorderden opleiding. Deze uitvoering, bekend als Machtrainer II maakte op 23 oktober 1953 de eerste vlucht. Ondanks alle lovende rapporten over deze variant werden helaas geen orders geplaatst. Het toestel kwam op 21 augustus 1961 in dienst als PH-XIV bij het Nationaal Lucht- en Ruimtevaart (NLR) Laboratorium. Na uitdienst stelling kwam het toestel K-1 terecht in het Aviodome op Schiphol, later Aviodrome op vliegveld Lelystad. 

Gegevens: 
Rolls Royce Derwent VIII straalmotor (KLu) met 3500 lb stuwdruk
Spanwijdte: 12,02 m
Lengte: 13,3 m
Maximum snelheid: 730 km/u
Leeggewicht circa 3750 kg
Maximum gewicht circa 5350 kg 
Plafond circa 11200 m
Vliegbereik: 900 km
1 instructeur en 1 leerling, side-by-side
Geen bewapening (trainer)
Twee Mk.2FK schietstoelen


  

Literatuur:
Modelbouw in Plastic, MIP
 -
 1983-2
IPMS Nederland
Fokker S-14 uit serie luchtvaartencyclopedie Harm Hazewinkel okt 1975 Afd. Luchtvaartkennis
Fokker, the man and his aircraft
 
Hegener
 
Harleyford publications
Fokker S.14 Machtrainer in dienst van de Nederlandse Luchtvaart
 standaard werk
Braas en Vredeling
 2009
Geromy uitgevers
Piloot en vliegtuig
 
  
2002-pag 881
Reed
Flight artikelen en advertentie
pdf logo
-
1952
Flight magazine

.

Websites:

 

FOTO GALERIJ:

  • fokker-s14-2-mdv-author
  • fokker-s14-5-mdv-author
  • fokker-s14-kluauthor
  • fokker-s14-lvk-1-goth-auth
  • fokker-s14-mdv-a2
  • fokker-s14-mdv-a3
  • fokker-s14-mdv-arc7
  • fokker-s14-mdv-arc9
  • fokker-s14-mdv-archive
  • fokker-s14-mdv-fl2
  • fokker-s14-mdv2
  • fokker-s14-profile

Deze inhoud op deze pagina werd voor het eerst opgesteld zomer 2004 door M.de Vreeze


Cat 3.  KLu 

20 stuks , kenmerken  L-1 t/m L-20

Het type Fokker S-14 was van 1955 tot  1967 bij de KLu in dienst. In 1952 werd door de KLu een bestelling van 20 stuks geplaatst welke zouden worden voorzien van de Derwent VIII motor, het type motor dat ook in de Gloster Meteor zat. 


Op 20 augustus 1955 arriveerde de eerste S-14 met registratie L-1, voor de KLu op vliegbasis Twenthe. De laatste twee, met registratie L-14 en L-20, arriveerden op 14 november 1955. De KLu toestellen hebben verder zonder problemen dienst gedaan. Het werd wel "de plank" genoemd door de vliegers gezien zijn rechte vleugel. De kisten vlogen o.a. vanaf Twenthe, Ypenburg en Soesterberg. Ook werd het instrumentvliegen beoefend. September 1967 ging de laatste S-14 uit dienst bij de KLu. 

fokker-s14-mdv-a2

Foto: Collectie  M.de Vreeze  (used with permission)

fokker-s14-mdv-a3

Foto:  M.de Vreeze (used with permission)

fokker-s14-kluauthor
Foto: Defensie voorlichtings-Centrum / Ministerie van (used with permission)

fokker-s14-2-mdv-author
Foto: M. de Vreeze (used with permission)

fokker-s14-mdv-arc9

Foto: Defensie voorlichtings-Centrum / Ministerie van (used with permission)

fokker-s14-mdv2
Instrumentenpaneel . Foto:  Collectie M.de Vreeze (used with permission)

fokker-s14-mdv-fl1

en een tekening: Collectie  M.de Vreeze  (used with permission)
fokker-s14-mdv-fl2
Indruk van de Nene motor van de Machtrainer II; in de KLu kisten zat echter een Rolls Royce Derwent 8 motor . Foto: Collectie  M.de Vreeze  (used with permission)

fokker s14 lvk 1 goth auth

Foto: dhr. F. Goth via en met dank aan de Afd.Luchtvaartkennis (used with permission)

fokker-s14-mdv-arc7
S-14 van de Stichting Historische Vlucht KLu. Foto:  M.de Vreeze (used with permission) 


Foto Selectie uit de Beeldbank NIMH van Defensie die voor plastic modelbouwers handig kunnen zijn. (beschikbaar gesteld middels insluitlinkjes door het NIMH) :

Hier met Fokker prototype met fictief Klu "K-1" regi. Bleef Fokker eigendom. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

In eerste KLu schema rond 1953. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Hier met een cheatline. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Onderaanzicht, handig voor de modelbouwer. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Met dayglow vlakken. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

In de landing met open remkleppen. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Staartdetails. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Klaar om te gaan. Let op de ladder. Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Pegasus embleem hier op de staart van de "L-12". Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

Foto: Beeldbank NIMH (linked with permission)

 

Registratiegegevens:
Registratie Constructie-nummer Datum in dienst Datum uit dienst Opmerkingen
L-1 7346 11-08-1955 15-05-1962 Gesloopt 1964 na nog een tijdje poortwachter op Twenthe
L-2 7347 11-08-1955 24-05-1963 Gesloopt 1963
L-3 7348 30-08-1955 17-07-1963 Gesloopt 1963
L-4 7349 . 20-10-1955 De L-4 was bijna afgeleverd aan KLu maar werd uitgeleend aan Fokker voor een USA demo. Werd in oktober 1955 verscheept naar de Verenigde Staten. Helaas verongelukte de befaamde Fokker testvlieger Gerben Sonderman op 20 oktober 1955 bij het vliegveld van Fairchild Aircraft Corporation te Hagerstown USA tijdens de uitvoering van een vrille vlucht. De L-4 vloog in feite dus nooit voor de KLu. 
L-5 7350 29-09-1955 09-07-1962 Afgeschreven?
L-6 7351 08-02-1957 09-09-1963 Gesloopt 1963
L-7 7352 29-10-1955 28-05-1964 neergestort Heenvliet? Afgeschreven
L-8 7353 31-12-1955 28-03-1963 Gesloopt 1963
L-9 7354 14-06-1956 07-07-1964 Gebruikt voor instructiedoeleinden in 1966 gesloopt.
L-10 7355 31-12-1955 17-10-1963 Gesloopt 1964
L-11 7356 27-01-1956 07-07-1964 Gebruikt voor instructiedoeleinden Anthony Fokkerschool Den Haag; later naar MLM 
L-12 7357 21-01-1956 07-07-1964 Gebruikt voor instructiedoeleinden tot 1966;
L-13 7358 16-06-1956 07-01-1965 Gebruikt voor instructiedoeleinden tot 1966
L-14 7359 01-11-1956 Bewaard (soms als L-37 LETS en L-20 HTS)
L-15 7360 13-12-1956 07-01-1965 Gebruikt voor instructiedoeleinden tot 1965
L-16 7361 11-01-1957 07-07-1964 Bewaard
L-17 7362 03-12-1956 Bewaard , Stichting Historische Vlucht Gilze Rijen
L-18 7363 06-12-1956 Bewaard (was o.a monument Ypenburg)
L-19 7364 13-12-1956 Gesloopt 
L-20 7365 06-12-1956 Gesloopt / voor brandweeroefeningen?

  Bronnen o.a. [B17] Vlucht.tijd , [B32] KLu.regis. , [B18] KLu.Vliegt.

Opmerking: de "K-1" (c/n 6289) is alleen door Fokker voor de demo en prototype gebruikt en werd later voorzien van een krachtiger motor; ging later naar NLR (PH-XIV) en daarna naar het Aviod(r)ome (niet bij KLu gebruikt) .

 

De inhoud werd voor het eerst opgesteld door M.de Vreeze zomer 2004 (op oude IPMS website)


 MODELBOUW  FOKKER S.14 MACH TRAINER

Modellen (type)
 ?  nooit gezien @ moeilijk te vinden
 ?  never seen @ hard to find
1/72
1/48
1/32
CMK Czech (review) / Alliance (resin)
Alpha/IPMS-NL (vacu) @
 Geromy (resin)
   -

> beste aanbevolen model staat steeds eerst bovenaan; modellen achter elkaar genoemd zijn gebaseerd op dezelfde mal; (best kit listed first); 

BOXART

  • cmr-fokker-s14-72
  • geromy-fokker-s14-48

 

Kleurenschema: (kijk in kleurentabel voor modelbouwkleuren)
 Schema  Algemeen Kleur boven- en zijkanten  Kleur onderzijde  Details Opmerkingen 
(a) < K130> aluminium verf < K130> aluminium verf overall,  met soms  < K140> rood-oranje vlakken; soms gele strepen

.

fokker s14 drawing

Tekening collectie M. de Vreeze (used with permission)

 

Tekeningen van en beschikbaar gesteld door Wilko Jonker (used with permission):

Klik op plaatje voor vergroting!

Fokker S14 1

en meer...

  • Fokker_S14_1
  • Fokker_S14_2

.


KLU VOORSCHRIFTEN E.D  , Collectie M. de Vreeze ( used with permission)

  • voorschrift-s14-1
  • voorschrift-s14-3
  • voorschrift-s14-4
  • voorschrift-s14-5
  • voorschrift-s14-6
  • voorschrift-s14-7
  • voorschrift-s14-8

Promotie in de Aviation Week van juli 1951. Collectie M. de Vreeze (used with permission):

fokker s14 avweek 1951a

fokker s14 avweek 1951b

fokker s14 avweek 1951c

 

 De inhoud werd voor het eerst opgesteld door M.de Vreeze zomer 2004 (op oude IPMS website)