392

....

Fabriek Fokker
Vliegtuig Mach trainer
Type-aanduiding S.14
Cat 3 --  totaal 19 stuks
 

 

fokker-s14-profile
 

Informatie:

S-14 "Mach trainer" lesvliegtuig van Fokker, een uniek toestel voor die tijd. Na de Tweede Wereldoorlog werd de N.I.V. (Nederlands Instituut voor Vliegtuigontwikkeling) opgericht. Een van de eerste opdrachten was het ontwerpen van een straaltrainer met als uitgangspunt Engelse eisen. Het kwam dan mogelijk in aanmerking om de standaard jet-trainer voor de NAVO landen te worden.  Een van de argumenten voor de ontwikkeling was dat men de overgang van propellertoestel naar straalvliegtuig te groot achtte. Dit resulteerde in de Fokker S-14 (model 240), het eerste straalvliegtuig van Fokker. Het was de eerste zuivere straaltrainer ter wereld. 

Op 19 mei 1951 was het prototype, K-1 gereed voor de eerste vlucht. Fokker’s chef-invlieger Gerben Sonderman zou het toestel in vliegen. Bij de eerste vlucht merkte de vlieger dat de hoofdlandingsgestel niet geheel inklapte en maakte meteen een voorzorgslanding. Na enkele uren sleutelen was het probleem verholpen en werd het testprogramma uitgevoerd. Nu echter kwam het landingsgestel niet naar buiten. Sonderman maakte een buiklanding op het gras naast de baan. Het toestel kon worden hersteld.  Op 15 juli 1951 stond het prototype op de Fokker-stand op de Parijse Luchtvaartsalon opgesteld, al was het over de grond vervoerd. 

Het prototype was voorzien van een Rolls Royce Derwent V straalmotor maar ook de Nene was een optie. De gehele constructie is lichtmetaal, en het toestel is voorzien van een Rolls Royce Derwent straalmotor met een pneumatisch druksysteem. Verdere systemen waren eenvoudig zoals een VHF radio en een Lear ADF. Het was als trainer onbewapend. De S-14 was een stabiel, eenvoudig te vliegen toestel met lage onderhoudskosten. Het was speciaal omdat leerling en instructeur naast elkaar zaten met een naar achter schuivende kap. De leerling kon zich dan eerst concentreren op het straalvliegen.

De productieversie van de S-14, bestemd voor de KLu werd uitgerust met de krachtiger Rolls Royce Derwent VIII. De eerste kist maakte op 15 januari 1955 de eerste vlucht.

(Ook in het buitenland was interesse, zoals Zweden. Ook verwierf Fairchild de licentierechten en zouden er vijftig aan Brazilie worden geleverd, waarvan er vijfenveertig door de Braziliaanse Fokker vestiging zouden worden gebouwd. Mede door het Amerikaanse MDAP werd de markt overspoeld met Lockheed T-33 straaltrainers, daarmee de kansen voor de Fokker S-14 tot nul reducerend. Ook mede door het op de markt komen van de Fouga Magister, maakte de S-14 geen kans meer voor de voorgezette opleiding). 

Fokker besloot later hun oorspronkelijke prototype uit te rusten met de krachtiger Rolls Royce Nene 3 van 2315 kg stuwdruk. Het toestel kreeg hierdoor wat hogere prestaties en zou beter geschikt zijn voor de gevorderden opleiding. Deze uitvoering, bekend als Machtrainer II maakte op 23 oktober 1953 de eerste vlucht. Ondanks alle lovende rapporten over deze variant werden helaas geen orders geplaatst. Het toestel kwam op 21 augustus 1961 in dienst als PH-XIV bij het Nationaal Lucht- en Ruimtevaart (NLR) Laboratorium. Na uitdienst stelling kwam het toestel K-1 terecht in het Aviodome op Schiphol, later Aviodrome op vliegveld Lelystad. 

Gegevens: 
Rolls Royce Derwent VIII straalmotor (KLu) met 3500 lb stuwdruk
Spanwijdte: 12,02 m
Lengte: 13,3 m
Maximum snelheid: 730 km/u
Leeggewicht circa 3750 kg
Maximum gewicht circa 5350 kg 
Plafond circa 11200 m
Vliegbereik: 900 km
1 instructeur en 1 leerling, side-by-side
Geen bewapening (trainer)
Twee Mk.2FK schietstoelen


  

Literatuur:
Modelbouw in Plastic, MIP
 -
 1983-2
IPMS Nederland
Fokker S-14 uit serie luchtvaartencyclopedie Harm Hazewinkel okt 1975 Afd. Luchtvaartkennis
Fokker, the man and his aircraft
 
Hegener
 
Harleyford publications
Fokker S.14 Machtrainer in dienst van de Nederlandse Luchtvaart
 standaard werk
Braas en Vredeling
 2009
Geromy uitgevers
Piloot en vliegtuig
 
  
2002-pag 881
Reed
Flight artikelen en advertentie
pdf logo
-
1952
Flight magazine

.

Websites:

 

FOTO GALERIJ:

Deze inhoud op deze pagina werd voor het eerst opgesteld zomer 2004 door M.de Vreeze